menu | Werkwiki

Omgaan met onzekerheid

Deze pagina kwam tot stand dankzij de vele tips die op de Co-Searching workshops gedeeld werden. Als je de werkwiki leest, lees je de stem van bijna 300 werkzoekenden!

Algemeen

Iedereen is wel eens onzeker op een sollicitatiegesprek. Sommigen gaan sneller praten. Anderen klappen helemaal dicht. Je wil graag een job maar werkgevers hebben meestal veel keuze. Dat maakt dat een sollicitatiegesprek vaak aanvoelt als een mondeling examen. Nochtans hoeft het zo niet te gaan: solliciteren is een proces waarin je kan groeien. Met een beetje training kom je al een heel eind verder!

Wat betekent “onzeker zijn” voor jou? Deze pagina is voornamelijk gericht op onzekerheid voor en tijdens het sollicitatiegesprek. Maar je kan ook onzeker zijn over je beroepsoriëntatie. Of misschien voel je je nog niet klaar om te gaan werken na je studies. Zit je met andere oorzaken van onzekerheid en je vindt er hier geen antwoord op? Laat het ons weten, dan helpen we je verder!

Wees jezelf

De meest vage maar wel allerbeste tip... Natuurlijk kan je niet 100% jezelf zijn tijdens het solliciteren. Want je moet je ook schikken naar de verwachtingen van de werkgever. Toch zijn er altijd zaken die je naar je hand kan zetten. Bijvoorbeeld:

  • Sommige mensen improviseren graag en goed. Anders zijn dan weer liefst helemaal voorbereid op een sollicitatiegesprek. Zoek hier je eigen evenwicht in. Voorbereiden is in zekere mate steeds nodig, maar je kan zelf kiezen hoe ver je dit door drijft.
  • Bij de vraag "stel jezelf eens voor” kan je heel wat bespreken. Hier moet je overtuigend zijn, wat betekent dat je je moet schikken naar wat de werkgever wil. Maar je moet ook enthousiasmerend vertellen, wat het beste lukt als je spreekt over wat jou interesseert. Gezien er zo veel besproken kan worden, kan je zoeken naar de onderwerpen die jou enthousiast maken én relevant zijn voor de werkgever.
  • Ook in je cv kan je jezelf zijn. Er is bijvoorbeeld geen duidelijke richtlijn vanuit wergevers’ kant of je al dan niet je hobbies en interesses vermeldt. Vind je het belangrijk dat werkgevers dit weten? Of vind je net dat dat absoluut niet relevant is en hun zaken niet zijn?

Je kunt er in groeien!

Zoeken naar werk is een stap in het onbekende. In het begin ga je meermaals “op je bakkes gaan”. Schrijffouten in je brief, ongepaste antwoorden geven of slecht voorbereid zijn, jezelf niet goed kunnen voorstellen, underdressed op gesprek aankomen, ...

Fouten maken wil niet zeggen dat je faalt. Het is heel normaal om fouten te maken bij het solliciteren. Leg jezelf dus niet te veel druk op om alles perfect te doen. Pas na veel te solliciteren leer je pas wat je allemaal kan verwachten. En leer je op die situaties reageren. Maar ook andere activiteiten zoals sport of vrijwilligerswerk, kunnen je doen groeien in het solliciteren.

Verhaal van een Co-Searching deelnemer:

“Ik ben een lange tijd werkzoekend geweest na mijn afstuderen. Mijn eerste gesprekken waren een ramp. Ik kwam gewoon niet uit mijn woorden. Ik straalde helemaal geen zelfvertrouwen uit. Dat is echter gekanteld door vrijwilligerswerk te gaan doen. Van zodra ik wat meer ervaring had in dat vrijwilligerswerk, had ik het gevoel: ik kan met veel enthousiasme en zelfvertrouwen over iets vertellen. Ik hoef niet dat verlegen bazeke te zijn dat ik altijd was geweest. Tegelijkertijd begreep ik ook veel meer de dynamiek van een sollicitatiegesprek: met de interactie tussen de interviewer en mijzelf. Ik probeerde de werkgever helemaal mee te nemen in mijn verhaal. Oogcontact staat daarbij centraal. Ik probeer in te schatten of er een klik is. Lijkt die mee te gaan in wat ik te vertellen heb? Een werkgever moet je (figuurlijk) verleiden."

Ook profielen die makkelijk aan werk geraken, erkennen dat ze moeten leren solliciteren na het afstuderen. Het is een beetje een luxeprobleem, met een luxe oplossing, maar wel inspirerend omdat het aantoont dat je jezelf fouten moet gunnen!

Door vaker uitgenodigd te worden op een sollicitatiegesprek, kan je jezelf verbeteren. In begin kun je op gesprek gaan bij een werkgever waar je niet per sé wenst te werken. Dan hangt er niet zo heel veel van af. Ook thuis met familie of bij vrienden, kun je jezelf trainen. Het voordeel is dat zij je onmiddellijk feedback kunnen geven.

Tip: A-B-C lijsten

Een vaak gehanteerde tactiek van studenten met gegeerde diploma’s is het opstellen van A, B en C lijsten. Omdat ze weten dat ze kieskeurig kunnen zijn, maken ze categorieën van werkgevers naargelang interesse. De A lijst bestaat uit droomwerkgevers. De B lijst uit tweede keuze, en de C lijst uit eigenlijk niet zo interessante werkgevers. Ze beginnen dan te solliciteren bij... Jawel, de C lijst! Gewoon om de knepen van het solliciteren te leren. Maar als ze er een jobaanbod uit halen, wijzen ze die doorgaans af. Vervolgens beginnen ze aan de B lijst, daar nemen ze een job aan als het beter is dan initieel verwacht. En tegen dat ze aan de A lijst beginnen, weten ze al wat er allemaal op hun af kan komen. Zo kunnen ze het beste van zichzelf tonen bij hun droomwerkgevers.

Wees voorbereid

Zoals eerder vermeld op deze pagina kan je voor jezelf kiezen in welke mate je jezelf wil voorbereiden op een gesprek. Een minimum aan voorbereiding is echter steeds belangrijk en voor veel werkzoekenden neemt het onzekerheid weg! Hier zijn enkele tips:

  • Doe research over het bedrijf waar je solliciteert. Zorg dat je het onderscheid/de verschillen weet met andere vergelijkbare bedrijven in de sector of in de buurt. Zo kan je ook beter argumenteren waarom je juist in dat bedrijf wil werken. “Waarom wil je juist bij ons komen werken?”, is immers een veelvoorkomende vraag op gesprekken.
  • Zorg dat je jezelf kan voorstellen. Er bestaat niet echt een juiste of foute manier om dit te doen. Je geeft een beeld van jezelf dat relevant is voor de werkgever. Vertel iets over je professionele en/of vrijwilligerservaring en/of studies. Zo zet je zaken in de verf waarin je echt goed bent en die relevant zijn voor de functie. Wees ook bondig.
  • Bereid je ook voor op specifieke vragen die samenhangen met de vacature waarvoor je solliciteert. Solliciteer je bijvoorbeeld voor een job waarbij je talen nodig hebt: bereid dit dan ook voor. Soms schakelen werkgevers midden in het gesprek over op het Frans of Engels. Probeer je voor te bereiden door in het Frans of Engels iets te vertellen over je ervaring, studies of de inhoud van de job. Zo sta je nooit met je mond vol tanden en weet je steeds iets te zeggen.

Ga echter ook weer niet te ver in je voorbereiding. Een tekstje van buiten leren, komt niet natuurlijk over. En het kan je van slag brengen als de vraag niet exact is wat je verwacht had, of als je je tekst bent vergeten. Je kunt ter voorbereiding wel een aantal kernwoorden noteren die je zeker wil vertellen.

Je hersenen "foppen"

Op TED staat een heel interessante lezing over hoe je jezelf meer zelfvertrouwen kan geven. Gewoon, door de manier waarop je staat of zit! Dit moet niet tijdens het gesprek, maar even 5 tot 10 minuten in een “krachtige houding” zitten op een stoel, of op het toilet, kan je al zomaar een boost geven.

Bekijk hieronder de lezing, en probeer het eens uit! Je kan er niets mee verliezen!